Verkiezingen van het Waterschap
Afbeelding: Richard van Elferen Mediatheek overheid van Nederland

Verkiezingen van het Waterschap

Sinds 1 juli 2014 vinden de waterschapsverkiezingen plaats op dezelfde dag als de provinciale gemeenteraadsverkiezingen. Waterschapsverkiezingen vinden elke vier jaar plaats. De meest recente verkiezingen vonden plaats op woensdag 18 maart 2015. De volgende waterschapsverkiezingen vinden plaats op 20 maart 2019.

Het bestuur van een waterschap is min of meer vergelijkbaar met de gemeenteraad van een gemeente.Het bestuur bepaalt het beleid van het Waterschap en ziet toe op de uitvoering van dit beleid door het bestuur. Het bestuur vertegenwoordigt alle partijen die geïnteresseerd zijn in het uitvoeren van de taken door het Waterschap. De belangrijkste groep van dergelijke geïnteresseerde partijen wordt gevormd door de bewoners van het Waterschap.

Bestuur gekozen leden

Om de vier jaar kiezen de bewoners op het grondgebied van het Waterschap de leden van de ‘bewoners’-categorie van leden van het bestuur. Naast de categorie ‘bewoners’ omvat het bestuur ook vertegenwoordigers uit de bedrijfs-, landbouw- en milieusectoren. Deze vertegenwoordigers hebben zogenaamde gegarandeerde zetels en zijn niet gekozen bij wijze van verkiezing. Het bestuur bestaat uit 18 tot 30 leden. Het grootste deel van dit aantal wordt gekozen via rechtstreekse verkiezingen.

Organisatie van de verkiezingen

Het college van burgemeester en wethouders van elke gemeente is verantwoordelijk voor de organisatie van alle verkiezingen binnen hun gemeente. Dit omvat de waterschapsverkiezingen. De Waterschappen zelf zijn ook betrokken bij de organisatie. Zo heeft elk Waterschap een eigen hoofd- en centraal stembureau dat verantwoordelijk is voor de registratie, de benoeming en de vaststelling van de verkiezingsresultaten.

Geschiktheid om te stemmen

Dezelfde eisen voor het uitbrengen van hun stem bij de waterschapsverkiezingen gelden voor Nederlanders en EU-burgers. Een kiezer moet aan de volgende vereisten voldoen:
• De kiezer moet 18 jaar of ouder zijn
• De kiezer mag niet worden uitgesloten van stemmen
• De kiezer moet op de nominatiedag ingezetene van een Nederlands Waterschapsbestuur zijn geweest, zoals blijkt uit de Basisregistratie Personen.

Deze vereisten zijn eveneens van toepassing op niet-Nederlandse staatsburgers met een geldige verblijfsvergunning, ongeacht de duur van hun verblijf in Nederland. De vereisten voor het bij de verkiezingen voor het Hoogheemraadschap zijn vrijwel gelijk aan de vereisten om stemgerechtigd te zijn. Het enige verschil is dat in plaats van de nominatiedag, de dag van (mogelijke) toelating tot de raad van bestuur de referentiedatum is voor het voldoen aan de vereisten van woonplaats en leeftijd.

Registratie van politieke groeperingen

Politieke groeperingen kunnen deelnemen aan de waterschapsverkiezingen. Dergelijke groepen kunnen belangengroepen zijn die handelen in het belang van bijvoorbeeld recreatieve watersportfanaten of die ernaar streven het lokale dieren- en plantenleven te beschermen. Lokale politieke partijen die wensen deel te nemen aan de verkiezingen voor het Waterschap onder een bepaalde naam (wettelijk aangeduid als: benaming) moeten deze benaming laten registreren bij het centraal stembureau van het betreffende Waterschap. Appellaties die al geregistreerd zijn voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer worden in principe ook geregistreerd voor de waterschapsverkiezingen. Deze benamingen hoeven daarom niet opnieuw bij de verschillende gemeenten te worden geregistreerd voor gebruik bij de waterschapsverkiezingen.

Voordracht

Op de dag van de nominatie leggen alle politieke groeperingen hun lijst van Waterkaart-kandidaten voor aan het centraal stembureau van het Waterschap waarin zij aan de verkiezingen willen deelnemen. Groepen die voor het eerst deelnemen aan de verkiezingen voor het Waterschap en groepen die geen plaats hebben gekregen in de vorige Waterschapspolismaatschappij zijn verplicht een aanbetaling te doen. Deze aanbetaling van € 225 moet worden betaald aan het Waterschap. Bovendien moeten nieuwe partijen en geregistreerde groeperingen die bij de vorige verkiezingen geen zetel hebben gekregen, steunverklaringen indienen. Bij het opstellen van hun kandidatenlijst kunnen partijen gebruik maken van de Election Supporting Software (ESS).

Stembureaus

De verkiezingen voor de Raad van Bestuur van het Waterschap vinden plaats op dezelfde dag als de verkiezingen voor de provinciale staten. Iedereen die in aanmerking komt om te stemmen, ontvangt uiterlijk 14 dagen voorafgaand aan de verkiezingsdag twee peilingen: één peilingkaart voor de waterschapsverkiezingen en één voor de provinciale kiesverkiezingen. Alle stembureaus zullen één verkiezingsteam voor het Waterschap hebben en een stembus voor verkiezing van provinciale staten. Kiezers zijn uiteraard vrij om alleen te stemmen in een van de twee verkiezingen. Stembureaus zijn geopend van 07.30 uur tot 21.00 uur. Alleen speciale stembureaus mogen op een eerder tijdstip hun deuren openen. Geen station mag open zijn na 21.00 uur. Zo veel mogelijk stembureaus, maar niet minder dan 25% van het totale aantal,

Stemmen binnen de grenzen van de waterschappen

Kiezers hebben hun stem uitgebracht op het waterschap dat verantwoordelijk is voor de regio waarin zij wonen. Als de gemeenteraad en waterschapsgrenzen elkaar niet overlappen en meerdere waterschappen actief zijn binnen dezelfde gemeente, kunnen kiezers hun waterschap alleen maar stemmen uitbrengen in die stembureaus op het grondgebied van ‘hun’ Waterschap. Het staat gemeenten echter vrij om een ​​aantal stembureaus aan te wijzen (bijvoorbeeld die op hoofdstations) waar stemmen kunnen worden uitgebracht voor alle waterschappen die actief zijn binnen de gemeentegrenzen.

Stemmen op proxy

Kiezers kunnen iemand anders machtigen om op de verkiezingsdag namens hen te stemmen. Dit wordt stemmen bij volmacht genoemd.

Identificatie

Alle kiezers die hun stem uitbrengen moeten identificatie tonen om zichzelf te identificeren. Een dergelijk identiteitsbewijs mag niet langer dan vijf jaar zijn verlopen.

Kiezer kaart

Kiezers kunnen ook hun stem uitbrengen in een andere gemeente dan waar zij woonachtig zijn, op voorwaarde dat deze gemeente binnen de grenzen van het Waterschapgebied valt. Zij kunnen hiervoor een aanvraag indienen voor de uitgifte van een kiezerkaart.

Verkiezingsresultaten

Na de verkiezingen tellen de functionarissen van elk stembureau de stemmen die in hun station zijn uitgebracht voor zowel de provinciale als de waterschapsverkiezingen. De stembureauleden stellen voor beide verkiezingen een proces-verbaal op, met onder meer het aantal uitgebrachte stemmen en het aantal geldige stembiljetten. De gemeente verzamelt de verschillende rapporten van de stembureaus binnen haar grenzen en telt het totale aantal stemmen. Vervolgens leggen zij de officiële rapporten voor aan het hoofdstembureau van de Waterschap. Het hoofd- en centraal stembureau bepalen vervolgens de verkiezingsresultaten in een open zitting.

afspraken

De leden van de raad van bestuur van een waterschap worden benoemd door het centraal stembureau. De vertrekkende leden van het bestuur van het waterschap voor de categorie ‘bewoners’ bepalen vervolgens of de benoemde personen daadwerkelijk tot lid van de raad van bestuur worden toegelaten. Bij zijn beoordeling gaat het bestuur na of de kandidaat voldoet aan de vereisten voor lidmaatschap en of hij of zij geen functies vervult die onverenigbaar zijn met het lidmaatschap van de raad van bestuur. Deze beoordeling wordt een onderzoek van referenties genoemd.

Overzicht van waterschappen

De Waterschappen in Nederland hebben van oudsher het waterbeheer van een bepaald gebied uitgevoerd namens de bewoners van dat gebied. Hun taken omvatten het beheer van de waterkeringen, zorgen dat het water op het juiste niveau is en dat afvalwater op de juiste manier wordt gezuiverd. Per 1 januari 2014 zijn er 24 Waterschappen in Nederland. Elk Waterschap heeft een eigen gekozen bestuur en een dagelijks bestuur. Beide borden worden geleid door dezelfde stoel.

 

Bron: Kiesraad.nl